مطالب علمیهماتولوژی

انواع لوسمی علائم و نشانه ها

انواع لوسمي علائم و نشانه ها

لوسمی نوعی سرطان است. تمام سرطان ها از سلول شروع می شوند. سلول ها، خون و سایر بافت های بدن را می سازند. در حالت طبیعی سلول ها رشد کرده و به سلول های جدید مورد نیاز بدن تقسیم می شوند. هم چنین، سلول های پیر میمیرند و سلول های جدید جایگزین آنها می شوند.

گاهی اوقات این فرایند از حالت منظم و طبیعی خارج  می شود، بطوری که سلول های جدید زمانی که بدن به آنها نیاز ندارد تولید می شوند و سلول های پیر زمانی که باید از بین بروند، از بین نمی روند. لوسمی سرطانی است که از سلول های خونی شروع می شود.                               

سلول های طبیعی خون

 

سلول های خونی در مغز استخوان تشکیل می شوند. مغزاستخوان، ماده ای نرم در مرکز اغلب استخوان های بدن می باشد.

سلول های خونی نابالغ، سلول بنیادی و بلاست نامیده می شوند. اغلب سلول های خونی در مغز استخوان بالغ شده و سپس وارد رگ های خونی می شوند. خونی که در رگ ها و قلب جریان دارد خون محیطی نامیده می شود.

سلول های خونی بالغ شده از سلول های بنیادی

مغز استخوان انواع مختلفی از سلول های خونی را تولید می کند که هر کدام از آنها عملکرد مخصوصی دارند.

    گلبول های سفید در برابر عوامل بیماریزا، از بدن دفاع می کنند.
       گلبول های قرمز اکسیژن را به بافت های بدن حمل می کنند.       
    پلاکت ها به لخته شدن خون و کنترل خونریزی کمک می کنند.

 

سلول های لوسمی

 

در بیماران مبتلا به لوسمی، مغز استخوان گلبول های سفید غیر طبیعی تولید میکند. در ابتدا سلول های لوسمی  تقریبا عملکرد طبیعی دارند. بعد از مدتی  به علت تجمع سلولهای لوسمی به جای گلبول های سفید، قرمز و پلاکت ها عملکرد سلولها با مشکل مواجه می گردد.

 

 

 

انواع لوسمی

 

انواع لوسمی بر اساس سرعت پیشرفت بیماری و بدتر شدن وضعیت بیماری، گروه بندی می شود. لوسمی به دوصورت مزمن (بیماری به آرامی پیشرفت می کند ) یا حاد (بیماری سریع پیشرفت کرده و بدتر می شود) می باشد.

  @لوسمی مزمن : در اوایل بیماری سلول های غیر طبیعی خون هنوز وظیفه خود را انجام می دهند وبیماران مبتلا به لوسمی ممکن است نشانه ای نداشته باشند. لوسمی مزمن به آرامی پیشرفت می کند. با افزایش تعداد سلول های لوسمی، نشانه های بیماری ظاهر می شود.

@ لوسمی حاد : سلول های خون خیلی غیر طبیعی هستند . آنها نمی توانند وظایف خود را انجام دهند . تعداد سلول های غیر طبیعی به طورسریع افزایش می یابد. لوسمی حاد بسرعت بدتر می شود.

هم چنین، انواع لوسمی براساس نوع گلبول های سفید درگیر، گروه بندی می شود. منشا لوسمی می تواند سلول لنفوئیدی و یا میلوئیدی باشد. لوسمی که سلول های لنفوئیدی را تحت تاثیر قرار می دهد لوسمی لنفوئیدی و لوسمی که سلول های میلوئیدی را تحت تاثیر قرار می دهد، لوسمی میلوئیدی نامیده می شود.

 

 

چهار نوع رایج لوسمی وجود دارد :

لوسمی لنفوئیدی مزمن ( CLL ): سالانه حدود ۷۰۰۰ مورد جدید ابتلا به    CLLرخ می دهد. بیماری، اغلب اوقات در سنین بالای ۵۵ سال تشخیص داده می شود. تقریبا هرگز در بچه ها دیده نمی شود.

  • لوسمی میلوئیدی مزمن (CML ): سالانه حدود ۴۴۰۰ مورد جدیدCML دیده می شود. عمدتا بزرگسالان را درگیر می کند .
  • لوسمی لنفوبلاستیک حاد (ALL ): سالانه حدود ۳۸۰۰ مورد جدیدALL رخ می دهد. این نوع لوسمی رایج ترین نوع لوسمی در کودکان جوان است. هم چنین دربزرگسالان نیز دیده می شود.
  • لوسمی میلوئیدی حاد (AML ): سالانه ۱۰۶۰۰ مورد جدید AML رخ می دهد.  در کودکان و همچنین در بزرگسالان دیده می شود.
  • لوسمی سلول مویی شکلHairy cell leukemia: نوع نادری از لوسمی مزمن است.

چه کسانی در معرض خطر قرار دارند؟ (ریسک فاکتورها یا عوامل خطر )

 

علت دقیق بروز لوسمی شناخته نشده است. پزشکان به ندرت می توانند علت این که چرا یک فرد به لوسمی  مبتلا می شود ولی فرد  دیگر مبتلا نمی شود  را تشریح کنند. تحقیقات نشان داده است احتمال بروز بیماری درافراد با عوامل خطر مشخص، بیشتر از سایر افراد است.  عامل خطر یا ریسک فاکتور به چیزی اطلاق می شود که شانس ابتلا به بیماری را در یک فرد افزایش می دهد.

عوامل خطر برای لوسمی شامل موارد زیر است:

  • مقادیر بالای اشعه – در افرادی که در معرض میزان بالای اشعه قرارگرفته اند، احتمال ابتلا به لوسمی زیاد است. میزان تششع زیاد اشعه توسط انفجارات بمب اتمی (مانند بمب های مورد استفاده در جنگ جهانی دوم در ژاپن) و حوادث گیاهی انرژی هسته ای (همانند حادثه چرنوبیل در سال ۱۹۸۶ ) تولید می شود.

اشعه مورد استفاده در درمان های پزشکی، می توانند منبع دیگری برای تولید مقادیر بالای اشعه باشند. ولی در موارد تشخیصی  در صورت استفاده از اشعه، افراد در معرض مقادیر خیلی کم اشعه قرار می گیرند  و مرتبط با بروز لوسمی نمی باشد.

  • کار با مواد شیمیایی خاص- قرار گرفتن در معرض میزان زیاد بنزن در محیط کار، موجب  بروز لوسمی می شود. بنزن به صورت وسیع در صنایع شیمیایی بکار می رود. همچنین، فرمالدئید در صنایع شیمیایی بکار می رود. در کارگرانی که با فرمالدئید کار می کنند خطر بروز لوسمی خیلی زیاد است.
  • شیمی درمانی – در بیماران سرطانی دریافت کننده داروهای ضد سرطان، احتمال ابتلا به لوسمی وجود دارد . برای مثال در صورت استفاده از داروهای آلکیله کننده، احتمال ابتلا به لوسمی در سال های بعدی زندگی وجود دارد.
  • سندرم داون و سایر بیماری های ژنتیک خاص- در برخی از بیماری ها، کروموزوم های غیر طبیعی ایجاد  شده و خطربروز لوسمی افزایش می یابد.
  • ویروس لوسمی سلول های T انسانی تیپ ۱ (HTLV-1 )- این ویروس، نوع نادر لوسمی لنفوسیتی مزمن به نام لوسمی سلول T انسانی را موجب می شود. لوسمی مسری نمی باشد.
  • سندرم میلودیسپلاستیک- در افراد مبتلا به این اختلال خونی خطر ابتلا به لوسمی میلوئیدی حاد، افزایش می یابد.

در گذشته تعدادی از مطالعات، قرار گرفتن در معرض میدان های الکترومغناطیسی را یکی دیگر از عوامل خطر احتمالی بروز لوسمی مطرح نموده اند. میدان های الکترو مغناطیسی نوعی اشعه کم انرژی هستند که از خطوط برق و وسایل الکترونیکی نشآت می گیرند. امروزه، مطالعات اخیر نشان داده اند شواهد ضعیفی دال بر خطرزا بودن میدان های الکترو مغناطیسی وجود دارد.

افرادی که عوامل خطر را دارند همیشه به لوسمی مبتلا نمی شوند. از طرف دیگر تعدادی از بیماران مبتلا، ممکن است هیچکدام از عوامل خطر را نداشته باشند. افرادی که فکر می کنند در معرض خطر لوسمی هستند باید نگرانی خود را با پزشک در میان بگذارند. پزشک، روش های کاهش عوامل خطر را به آنها توضیح داده و نیز برنامه مناسبی را برای کنترل های منظم فرد درنظر خواهد گرفت.

علایم و نشانه ها

 

مانند تمام سلول های خونی، سلول های لوسمی در تمام بدن حرکت می کنند . بسته به تعداد سلول های غیر طبیعی و محل تجمع این سلول ها، بیماران مبتلا به لوسمی ممکن است تعدادی از نشانه ها را داشته باشند.

نشانه های شایع لوسمی عبارتند از :

  • تب یا تعریق شبانه
  • عفونت های مکرر
  • احساس ضعف و خستگی
  • سردرد
  • خونریزی و کبود شدگی به آسانی( خونریزی از لثه، لکه های بنفش پوستی و خونریزی های کوچک زیر پوستی)
  • درد استخوان ها یا مفاصل
  • تورم یا احساس ناراحتی در شکم (ناشی از بزرگ شدن طحال )
  • تورم عقده های لنفاوی بویژه گردن یا زیر بغل
  • کاهش وزن

این نشانه ها، علائم قطعی بروز لوسمی نیستند . عفونت یا مشکلات دیگر نیز ممکن است این نشانه ها را ایجاد کنند. فردی که این نشانه ها را دارد باید هر چه زودتر به پزشک مراجعه کند. تنها پزشک می تواند بیماری را تشخیص داده  و درمان کند.

در مراحل اولیه لوسمی مزمن، سلول های لوسمی عملکرد تقریبا طبیعی دارند. ممکن است علائم برای مدت طولانی ظاهر نشود. پزشکان اغلب لوسمی مزمن را در طی برنامه های کنترل منظم دوره ای و قبل از بروز نشانه ها، کشف می کنند. وقتی که علائم بیماری ظاهر می شوند، در ابتدا خفیف بوده و سپس بتدریج بدتر می شوند.

در لوسمی حاد، علائم ظاهر شده و سریعا بدتر می شوند. بیماران مبتلا به این بیماری، چون احساس بیماری می کنند به پزشک مراجعه می کنند. سایر نشانه های لوسمی حاد عبارتند از : تهوع و استفراغ،  گیجی، از دست دادن کنترل عضلانی و تشنج .

همچنین سلول های لوسمی می توانند در بیضه ها تجمع کرده و باعث تورم شوند. ممکن است بعضی از بیماران دچار زخم های چشمی و یا پوستی میشوند. لوسمی همچنین روی مجاری گوارشی، کلیه ها، ریه ها و یا سایر قسمت های بدن تاثیر می کند.

تشخیص

 

چنانچه فردی علائم فوق را داشته باشد بایستی به پزشک مراجعه کند .ممکن است پزشک بیمار را معاینه بدنی نموده و سؤالاتی در مورد سابقه شخصی و یا خانوادگی بیماری داشته باشد. همچنین پزشک ممکن است تست های آزمایشگاهی مخصوصا آزمایشات خونی را درخواست نماید.

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

بستن